فناوری در مرکز رشد سود جهانی؛ هوش مصنوعی موتور بازار است یا نقطه آسیب‌پذیر آن؟

رشد سود شرکت‌های بزرگ جهان به‌شدت به فناوری گره خورده است. در برآورد نقل‌شده از The Kobeissi Letter، سود شاخص MSCI ACWI برای سال ۲۰۲۶ حدود ۳۴ درصد بیشتر از سال قبل پیش‌بینی شده و بخش فناوری اطلاعات قرار است ۴۸ درصد از این افزایش را تأمین کند. این ارقام پیش‌بینی‌اند و هنوز نتیجه نهایی کل سال محسوب نمی‌شوند.

این تمرکز پرسش مهمی ایجاد می‌کند: اگر شرکت‌های فناوری کمتر از انتظار سود بسازند، چه بخشی از چشم‌انداز بازار جهانی تغییر خواهد کرد؟

شاخص جهانی ACWI چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

شاخص MSCI ACWI شرکت‌های بزرگ و متوسط بازارهای توسعه‌یافته و نوظهور را پوشش می‌دهد و حدود ۸۵ درصد فرصت سرمایه‌گذاری در سهام جهان را نمایندگی می‌کند. بنابراین، معیار گسترده‌ای برای بازار جهانی است؛ اما تمام شرکت‌های جهان، از جمله بنگاه‌های خصوصی، را در بر نمی‌گیرد.

رشد سود این شاخص نیز با رشد اقتصاد جهان یا بازده بورس یکسان نیست. سود شرکت‌ها می‌تواند افزایش یابد، اما قیمت سهام تحت تأثیر نرخ بهره، ارزش‌گذاری و انتظارات سرمایه‌گذاران مسیر متفاوتی طی کند.

سهم ۴۸ درصدی فناوری دقیقاً یعنی چه؟

سهم از رشد سود، با سهم از کل سود تفاوت دارد. عدد ۴۸ درصد به این معنا نیست که فناوری اطلاعات نیمی از تمام سود شرکت‌های شاخص را تولید می‌کند؛ بلکه می‌گوید نزدیک به نیمی از افزایش پیش‌بینی‌شده سود، از این بخش می‌آید.

برای روشن‌شدن موضوع، فرض کنیم سود کل در سال قبل ۱۰۰ واحد باشد و با رشد ۳۴ درصدی به ۱۳۴ واحد برسد. اگر فناوری ۴۸ درصد این افزایش را تأمین کند، سهم آن از ۳۴ واحد سود اضافه، حدود ۱۶.۳ واحد خواهد بود. این مثال صرفاً برای توضیح مفهوم است.

همچنین، پیش‌بینی رشد ۸۸ درصدی سود هر سهم فناوری اطلاعات، نرخ رشد خودِ این بخش است؛ نه سهم آن از رشد کل بازار.

هوش مصنوعی چگونه به سود شرکت‌ها کمک می‌کند؟

از نگاه اقتصادی، سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی می‌تواند از چند مسیر درآمد ایجاد کند: فروش تراشه و تجهیزات شبکه، توسعه خدمات ابری، ساخت مراکز داده و ارائه نرم‌افزارهای جدید.

اما این زنجیره دو سوی متفاوت دارد. فروش تجهیزات برای یک شرکت، هزینه سرمایه‌گذاری مشتری آن است. رشد درآمد تأمین‌کنندگان لزوماً ثابت نمی‌کند که خریداران نیز از سرمایه‌گذاری خود بازده کافی گرفته‌اند.

به همین دلیل، همه رشد سود بخش فناوری را نمی‌توان بدون بررسی جزئیات، مستقیماً به هوش مصنوعی نسبت داد. چرخه محصولات، تغییر هزینه‌ها، سودهای غیرتکراری و وضعیت سایر کسب‌وکارها نیز باید سنجیده شوند.

تمرکز رشد سود چه خطری ایجاد می‌کند؟

هرچه بخش بیشتری از رشد مورد انتظار به یک صنعت وابسته باشد، ناامیدی از عملکرد همان صنعت می‌تواند اثر بزرگ‌تری بر برآورد کل بازار بگذارد.

در تحلیل نقل‌شده از کوبیسی، این تمرکز در صورت تحقق پیش‌بینی‌ها، با کنارگذاشتن سال‌های کاهش سود جهانی، دومین سطح بالای سه دهه گذشته خواهد بود؛ پس از تمرکز رشد سود در بخش انرژی طی سال ۲۰۲۲. این مقایسه، نتیجه همان تحلیل است و به روش محاسبه و دوره بررسی وابسته است.

بااین‌حال، تمرکز بالا به‌تنهایی اثبات حباب نیست. ریسک زمانی جدی‌تر می‌شود که قیمت سهام، رشد بسیار بالایی را از پیش منعکس کرده باشد و عملکرد واقعی نتواند به آن برسد.

بازار باید چه نشانه‌هایی را دنبال کند؟

برای ارزیابی پایداری این رشد، سه معیار اهمیت بیشتری دارد:

- کیفیت سود: افزایش سود از فعالیت اصلی می‌آید یا عوامل موقت؟

- جریان نقدی: رشد درآمد پس از هزینه‌های سنگین سرمایه‌گذاری، چه مقدار وجه نقد ایجاد می‌کند؟

- بازده مشتریان: استفاده‌کنندگان از زیرساخت هوش مصنوعی، درآمد یا صرفه‌جویی قابل‌اندازه‌گیری به دست آورده‌اند؟

آزمون بعدی هوش مصنوعی، تبدیل سرمایه‌گذاری عظیم به سودآوری پایدار در سراسر زنجیره است. اگر این اتفاق رخ دهد، رشد فناوری پشتوانه محکم‌تری پیدا می‌کند؛ اگر بازده‌ها عقب بمانند، تمرکز فعلی می‌تواند حساسیت بازار جهانی را افزایش دهد