مارکت میکر یا Market Maker یکی از اجزای مهم بازارهای مالی است که با ارائه مداوم قیمت خرید و فروش، به افزایش نقدشوندگی بازار کمک می‌کند.
به زبان ساده، مارکت میکر نهادی است که آماده است یک دارایی را در قیمت مشخصی بخرد و هم‌زمان آن را در قیمت دیگری بفروشد. فاصله بین این دو قیمت معمولاً با عنوان Bid-Ask Spread شناخته می‌شود.
مارکت میکر چگونه کار می‌کند؟
مارکت میکر معمولاً دو قیمت برای یک دارایی ارائه می‌دهد:
Bid: قیمتی که مارکت میکر حاضر است دارایی را از معامله‌گر بخرد.
Ask: قیمتی که مارکت میکر حاضر است دارایی را به معامله‌گر بفروشد.
برای مثال اگر قیمت Bid برابر 1.1000 و قیمت Ask برابر 1.1002 باشد، اختلاف 0.0002 همان Spread است.
این فاصله قیمتی یکی از منابع درآمد مارکت میکر محسوب می‌شود.
نقش مارکت میکر در بازار چیست؟
مهم‌ترین وظیفه Market Maker ایجاد نقدشوندگی است.
وجود مارکت میکر باعث می‌شود معامله‌گر برای خرید یا فروش یک دارایی همیشه مجبور نباشد منتظر پیدا شدن معامله‌گر دیگری در سمت مقابل باشد.
در نتیجه:
- سفارش‌ها سریع‌تر انجام می‌شوند
- فاصله قیمت خرید و فروش می‌تواند کاهش پیدا کند
- نقدشوندگی بازار افزایش پیدا می‌کند
- معاملات روان‌تر انجام می‌شوند
مارکت میکر از چه راهی درآمد دارد؟
یکی از اصلی‌ترین منابع درآمد مارکت میکر Spread است.
مارکت میکر دارایی را با قیمت Bid خریداری می‌کند و با قیمت Ask می‌فروشد. اختلاف میان این دو قیمت می‌تواند بخشی از درآمد او باشد.
البته مارکت میکر در مقابل، ریسک نگهداری دارایی و تغییر ناگهانی قیمت بازار را نیز می‌پذیرد.
مارکت میکر در فارکس چیست؟
در بازار فارکس، برخی بروکرها از مدل Market Maker یا Dealing Desk استفاده می‌کنند.
در این مدل، بروکر ممکن است قیمت خرید و فروش را به مشتری ارائه دهد و در برخی معاملات طرف مقابل معامله مشتری باشد.
برای مثال اگر معامله‌گر یک موقعیت Buy باز کند، بروکر Market Maker ممکن است این معامله را در سیستم داخلی خود مدیریت کند یا بخشی از ریسک آن را به ارائه‌دهندگان نقدینگی منتقل کند.
نحوه مدیریت معاملات به ساختار و سیاست اجرایی هر بروکر بستگی دارد.
تفاوت Market Maker و STP/ECN
در مدل Market Maker بروکر می‌تواند مستقیماً در فرآیند اجرای معامله نقش داشته باشد.
اما در مدل‌هایی مانند STP یا ECN، سفارش‌ها معمولاً به ارائه‌دهندگان نقدینگی یا شبکه‌ای از شرکت‌کنندگان بازار منتقل می‌شوند.
این تفاوت به این معنی نیست که هر بروکر Market Maker نامعتبر است یا هر بروکر ECN بهتر است. عواملی مانند رگولاتوری، کیفیت اجرا، شفافیت، اسپرد، اسلیپیج و سابقه بروکر اهمیت بیشتری دارند.
آیا مارکت میکر می‌تواند قیمت بازار را کنترل کند؟
یکی از برداشت‌های اشتباه این است که مارکت میکر می‌تواند به‌تنهایی قیمت کل بازار را کنترل کند.
در بازارهای بزرگ و نقدشونده مانند فارکس، قیمت‌ها تحت تأثیر تعداد زیادی بانک، مؤسسه، صندوق، معامله‌گر و ارائه‌دهنده نقدینگی قرار دارند.
مارکت میکر می‌تواند قیمت Bid و Ask خود را براساس شرایط بازار تنظیم کند، اما این موضوع با کنترل کامل قیمت یک بازار جهانی تفاوت دارد.
مزایای وجود مارکت میکر
وجود Market Maker می‌تواند مزایایی مانند موارد زیر داشته باشد:
- افزایش نقدشوندگی
- کاهش زمان انتظار برای اجرای سفارش
- فراهم شدن امکان خرید و فروش مداوم
- کاهش شکاف قیمت در بازارهای کم‌عمق
- تسهیل معاملات در شرایط عادی بازار
ریسک‌ها و نکات مهم
در مدل Market Maker ممکن است میان منافع معامله‌گر و بروکری که طرف مقابل معامله است تعارض منافع بالقوه ایجاد شود.
به همین دلیل هنگام انتخاب بروکر Market Maker باید به مواردی مانند:
- مجوز و رگولاتوری
- سیاست اجرای سفارش
- میزان شفافیت
- شرایط اسپرد
- اسلیپیج
- سابقه فعالیت
توجه کرد.
جمع‌بندی
Market Maker یا مارکت میکر نهادی است که با ارائه هم‌زمان قیمت خرید و فروش، به تأمین نقدشوندگی و روان‌تر شدن معاملات کمک می‌کند.
مارکت میکرها بخش مهمی از بسیاری از بازارهای مالی هستند و نقش آن‌ها فقط به بروکرهای فارکس محدود نمی‌شود.
در بازار فارکس نیز برخی بروکرها از مدل Market Maker استفاده می‌کنند. برای ارزیابی چنین بروکری، صرفاً نوع مدل اجرایی کافی نیست و باید رگولاتوری، شفافیت، کیفیت اجرا و شرایط معاملاتی نیز در کنار آن بررسی شود.
